Συμπληρώματα Διατροφής: Τι Είναι, Πώς Χρησιμοποιούνται και Τι να Προσέξεις

Τα συμπληρώματα διατροφής αποτελούν πλέον μέρος της καθημερινότητας πολλών ανθρώπων. Βιταμίνες, μέταλλα, αμινοξέα, λιπαρά οξέα και φυτικά συστατικά διατίθενται σε διαφορετικές μορφές, όπως κάψουλες, δισκία, σκόνες και υγρά.

Όμως, η επιλογή ενός συμπληρώματος δεν χρειάζεται να βασίζεται μόνο στη διαφήμιση, στην τιμή ή σε έναν εντυπωσιακό ισχυρισμό στη συσκευασία.

Η σωστή ανάγνωση της ετικέτας μπορεί να σου δείξει τι πραγματικά περιέχει ένα προϊόν, σε ποια ποσότητα και με ποια μορφή.

Σε αυτόν τον οδηγό του PHYSISWELL Journal εξετάζουμε τι είναι τα συμπληρώματα διατροφής, ποια συστατικά μπορεί να περιέχουν, τι πρέπει να προσέχεις στην ετικέτα και πώς μπορείς να συγκρίνεις διαφορετικά προϊόντα.

Τι είναι τα συμπληρώματα διατροφής;

Σύμφωνα με την EFSA, τα συμπληρώματα διατροφής είναι τρόφιμα που περιέχουν συμπυκνωμένες ποσότητες θρεπτικών συστατικών ή άλλων ουσιών και προορίζονται να συμπληρώνουν τη συνήθη διατροφή. Μπορούν να διατίθενται σε δοσομετρικές μορφές, όπως κάψουλες, δισκία, σκόνες ή υγρά σε μετρημένες ποσότητες. 

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα συμπληρώματα διατροφής αντιμετωπίζονται ως τρόφιμα και υπόκεινται σε συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο. Για τις βιταμίνες και τα μέταλλα υπάρχουν εναρμονισμένοι κανόνες σχετικά με τις επιτρεπόμενες ουσίες και τις πηγές τους. 

Ο βασικός τους ρόλος είναι να συμπληρώνουν τη διατροφή και όχι να την αντικαθιστούν.

Ποια συστατικά περιέχουν τα συμπληρώματα διατροφής;

Η σύνθεση ενός συμπληρώματος μπορεί να διαφέρει σημαντικά από προϊόν σε προϊόν.

Μπορεί να περιλαμβάνει:

Βιταμίνες

Όπως βιταμίνη C, βιταμίνη D, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βιταμίνη Ε και άλλες.

Μέταλλα

Όπως μαγνήσιο, ψευδάργυρος, ασβέστιο, σίδηρος και άλλα μέταλλα.

Αμινοξέα

Ορισμένα συμπληρώματα περιέχουν μεμονωμένα αμινοξέα ή συνδυασμούς αμινοξέων.

Λιπαρά οξέα

Για παράδειγμα, συγκεκριμένα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα μπορούν να αποτελούν συστατικά συμπληρωμάτων.

Φυτικά συστατικά και εκχυλίσματα

Υπάρχουν επίσης προϊόντα που περιέχουν φυτά, βότανα ή εκχυλίσματα φυτικής προέλευσης.

Η EFSA αναφέρει μεταξύ άλλων βιταμίνες, μέταλλα, αμινοξέα, απαραίτητα λιπαρά οξέα, φυτικές ίνες και διάφορα φυτικά ή βοτανικά εκχυλίσματα ως συστατικά που μπορεί να συναντήσει κανείς στα συμπληρώματα. 

Πότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα συμπλήρωμα διατροφής;

Η ανάγκη για ένα συμπλήρωμα δεν είναι ίδια για όλους.

Η διατροφή, η ηλικία, ο τρόπος ζωής και οι ατομικές ανάγκες μπορούν να διαφέρουν σημαντικά. Σε ορισμένες περιπτώσεις ένα συμπλήρωμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να συμπληρώσει την πρόσληψη συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλοι χρειάζονται συμπληρώματα ή ότι ένα συμπλήρωμα μπορεί να αντικαταστήσει μια ισορροπημένη διατροφή.

Η EFSA τονίζει ότι τα συμπληρώματα πρέπει να συμπληρώνουν και όχι να αντικαθιστούν μια θρεπτική διατροφή και έναν υγιεινό τρόπο ζωής. 

Συμπλήρωμα διατροφής ή ισορροπημένη διατροφή;

Η βάση της διατροφής παραμένει η ποικιλία των τροφίμων και η επαρκής πρόσληψη θρεπτικών συστατικών μέσω της διατροφής.

Ένα συμπλήρωμα έχει διαφορετικό ρόλο: παρέχει συγκεκριμένα συστατικά σε συμπυκνωμένη και προκαθορισμένη ποσότητα.

Γι' αυτό και η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ότι η επισήμανση των συμπληρωμάτων πρέπει να αναφέρει ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο μιας ποικίλης διατροφής. 

Με απλά λόγια:

Η διατροφή αποτελεί τη βάση. Το συμπλήρωμα έρχεται να τη συμπληρώσει, όταν υπάρχει λόγος να χρησιμοποιηθεί.

Τι να κοιτάξεις στην ετικέτα ενός συμπληρώματος;

Η ετικέτα είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία ενός συμπληρώματος. Αντί να κοιτάς μόνο το μπροστινό μέρος της συσκευασίας, αξίζει να εξετάζεις ολόκληρη τη σύνθεση.

1. Τα δραστικά συστατικά

Ποια ακριβώς συστατικά περιέχει το προϊόν;

Δεν αρκεί ένας γενικός όρος όπως «σύμπλεγμα βιταμινών» ή «φόρμουλα μαγνησίου». Δες ποια συστατικά περιλαμβάνονται πραγματικά.

2. Την ποσότητα ανά ημερήσια δόση

Ένα πολύ σημαντικό σημείο είναι η ποσότητα που παρέχεται στη συνιστώμενη ημερήσια δόση.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει τη δήλωση των ποσοτήτων των θρεπτικών συστατικών ή άλλων ουσιών με διατροφική ή φυσιολογική επίδραση, με βάση τη συνιστώμενη ημερήσια κατανάλωση. 

3. Τη μορφή του συστατικού

Η ονομασία ενός συστατικού δεν λέει πάντα ολόκληρη την ιστορία.

Για παράδειγμα, στο μαγνήσιο υπάρχουν διαφορετικές μορφές, όπως:

Magnesium Bisglycinate, Magnesium Citrate, Magnesium Oxide κ.ά.

Αν θέλεις να κατανοήσεις καλύτερα τις διαφορές, δες τον οδηγό μας:

👉 [Μορφές Μαγνησίου: Bisglycinate, Citrate, Oxide και άλλες μορφές]

4. Το στοιχειακό μαγνήσιο

Στα συμπληρώματα μαγνησίου έχει ιδιαίτερη σημασία να ξεχωρίζουμε τη μορφή της ένωσης από την ποσότητα στοιχειακού μαγνησίου που παρέχεται.

Αυτό είναι ένα θέμα που αξίζει να εξετάζουμε όταν συγκρίνουμε διαφορετικά προϊόντα.

5. Τη συνιστώμενη ημερήσια δόση

Η ετικέτα πρέπει να καθιστά σαφές ποια είναι η προτεινόμενη ημερήσια ποσότητα και να περιλαμβάνει προειδοποίηση να μην υπερβαίνεται. 

6. Τα υπόλοιπα συστατικά

Εκτός από τα κύρια δραστικά συστατικά, έλεγξε και τα υπόλοιπα συστατικά της σύνθεσης, όπως έκδοχα, επικαλυπτικά, γλυκαντικά ή άλλα τεχνολογικά συστατικά.

Τα πρόσθετα που χρησιμοποιούνται στα συμπληρώματα υπόκεινται επίσης σε ευρωπαϊκούς κανόνες. 

7. Τις προειδοποιήσεις

Μην παραλείπεις τις οδηγίες χρήσης και τις προειδοποιήσεις της ετικέτας.

Πώς να συγκρίνεις δύο συμπληρώματα;

Δύο προϊόντα μπορεί να φαίνονται παρόμοια επειδή περιέχουν το ίδιο βασικό συστατικό, αλλά να διαφέρουν σημαντικά στη σύνθεση.

Όταν συγκρίνεις δύο προϊόντα, μπορείς να εξετάσεις

Έτσι, η σύγκριση δεν βασίζεται μόνο στην τιμή ή στο μέγεθος της συσκευασίας.

Τι σημαίνει «clean label» στα συμπληρώματα;

Ο όρος clean label χρησιμοποιείται ευρέως στον χώρο των τροφίμων και των συμπληρωμάτων, αλλά δεν αποτελεί από μόνος του επίσημη ευρωπαϊκή πιστοποίηση ή συγκεκριμένο ενιαίο νομικό πρότυπο.

Γι' αυτό είναι προτιμότερο να μην βασίζεσαι μόνο στον όρο.

Αντίθετα, κοίτα την πραγματική ετικέτα:

• ποια είναι τα δραστικά συστατικά;
  
• ποια είναι η ποσότητά τους;
  
• ποια είναι η μορφή τους;
  
• ποια άλλα συστατικά περιλαμβάνονται;
  
• είναι ξεκάθαρη η ημερήσια δόση;

Η σαφής και ακριβής πληροφόρηση αποτελεί βασική αρχή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τις πληροφορίες των τροφίμων. 

Συμπληρώματα διατροφής και μαγνήσιο

Το μαγνήσιο αποτελεί ένα καλό παράδειγμα για να καταλάβουμε γιατί η ανάγνωση της ετικέτας έχει σημασία.

Δεν αρκεί να βλέπουμε απλώς τη λέξη «Μαγνήσιο». Αξίζει να εξετάζουμε ποια μορφή χρησιμοποιείται, πόσο στοιχειακό μαγνήσιο παρέχεται και ποια είναι η συνολική σύνθεση του προϊόντος.

Στο PHYSISWELL Journal έχουμε αναλύσει ξεχωριστά:

👉 [Μαγνήσιο Δισγλυκινικό (Magnesium Bisglycinate): Τι Είναι και Ποια τα Οφέλη του;]

👉 [Πόσο Μαγνήσιο Χρειαζόμαστε την Ημέρα;]

👉 [Τροφές Πλούσιες σε Μαγνήσιο]

👉 [Μορφές Μαγνησίου: Bisglycinate, Citrate, Oxide και άλλες μορφές]

👉 [Βιταμίνη B6 (P-5-P): Τι Είναι και Γιατί Έχει Σημασία η Ενεργή Μορφή της;]

Με αυτόν τον τρόπο, μπορείς να ξεκινήσεις από έναν γενικό οδηγό για τα συμπληρώματα και να εμβαθύνεις στη συνέχεια σε κάθε επιμέρους θέμα.

Τι να προσέξεις πριν χρησιμοποιήσεις ένα συμπλήρωμα;

Πριν χρησιμοποιήσεις ένα συμπλήρωμα, διάβασε ολόκληρη την ετικέτα και ακολούθησε τη συνιστώμενη ημερήσια δόση.

Δεν είναι σωστό να θεωρούμε ότι μια μεγαλύτερη ποσότητα είναι απαραίτητα καλύτερη. Για ορισμένα θρεπτικά συστατικά έχουν καθοριστεί επίπεδα ανώτερης πρόσληψης, ενώ η ασφάλεια εξαρτάται από το συστατικό, την ποσότητα και το άτομο. Η EFSA αξιολογεί σχετικά δεδομένα ασφάλειας και, όπου είναι δυνατόν, καθορίζει ανώτερα ανεκτά επίπεδα πρόσληψης. 

Επίσης, η επισήμανση και η διαφήμιση των συμπληρωμάτων δεν επιτρέπεται να τους αποδίδουν ιδιότητες πρόληψης, θεραπείας ή ίασης μιας ανθρώπινης ασθένειας. 

Όταν υπάρχει κάποια ιδιαίτερη ανάγκη, λαμβάνονται φάρμακα ή υπάρχει αμφιβολία σχετικά με τη χρήση ενός συμπληρώματος, είναι σκόπιμο να ζητείται η γνώμη επαγγελματία υγείας.

Το PHYSISWELL Magnesium Bisglycinate

Στη PHYSISWELL, η επιλογή της μορφής του μαγνησίου αποτελεί βασικό μέρος της φιλοσοφίας της φόρμουλας.

Η PHYSISWELL Magnesium Bisglycinate περιέχει μαγνήσιο στη μορφή Magnesium Bisglycinate και βιταμίνη B6 στη δραστική μορφή P-5-P.

Η φόρμουλα έχει σχεδιαστεί με έμφαση στη σαφή σύνθεση, στην ξεκάθαρη αναγραφή των δραστικών συστατικών και της ποσότητας στοιχειακού μαγνησίου, καθώς και σε μια clean label προσέγγιση.

Το μαγνήσιο της φόρμουλας προέρχεται από ευρωπαϊκή πρώτη ύλη, με έμφαση στη διαφάνεια και στην ποιότητα της πρώτης ύλης.

👉 Ανακάλυψε τη φόρμουλα PHYSISWELL Magnesium Bisglycinate

Συμπέρασμα

Η επιλογή ενός συμπληρώματος διατροφής δεν χρειάζεται να βασίζεται μόνο στη διαφήμιση ή στην τιμή.

Η προσεκτική ανάγνωση της ετικέτας μπορεί να σε βοηθήσει να κατανοήσεις καλύτερα τι περιέχει ένα προϊόν, σε ποια μορφή, σε ποια ποσότητα και ποια είναι η συνιστώμενη ημερήσια χρήση.

Είτε πρόκειται για μαγνήσιο, βιταμίνη B6, βιταμίνη D ή κάποιο άλλο συστατικό, η ενημερωμένη επιλογή ξεκινά από τη σωστή πληροφόρηση.

Διάβασε την ετικέτα. Σύγκρινε τη σύνθεση. Δες τι πραγματικά περιέχει το προϊόν.

Πηγές

1. EFSA – Food Supplements

2. European Commission – Food Supplements

3. EUR-Lex – Directive 2002/46/EC on food supplements

4. European Commission – Nutrition and Health Claims

5. European Commission – EU Register of Health Claims